YEŞİLYURT, Yahya (2011). Yemen’de Osmanlı-İngiliz Mücadelesi (1871-1914), Ottoman-English Challenge On Yemen (1871-1914), Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Anabilim Dalı, Erzurum.

Artan ticari faaliyetler ve doğrudan ticaret merkezlerine ulaşma istekleri, dünyadaki belli başlı merkezleri ön plana çıkarmıştır. Daha XVI. yüzyılda ilgi duyduğu bölgelere yönelmeye başlayan İngiltere, kendisini 1800’lü yılların başlarında Yemen’de bulmuştur. 1839 yılından itibaren de Aden’de çeşitli antlaşmalar yaparak Yemen’deki kalıcığını daha da güçlendirmiştir. Osmanlı Devleti’nin Kızıldeniz ve Hindistan ile ilgisi Yavuz Sultan Selim’in 1517 yılında Mısır’ı almasıyla artmıştır. Osmanlı Devleti bu ilgi nedeniyle kendisini Hindistan kıyılarında, doğal olarak da Yemen’de bulmuştur. Dinî açıdan varlığını burada hissettiren Osmanlı Devleti, zaman içinde idari açıdan Yemen’den uzaklaşmıştır. Özellikle de Yemen’e İngiltere’nin girişi, Osmanlı devlet adamlarının dikkatini çekmiştir. Dolayısıyla Yemen’e askerî seferler düzenleyerek yeniden hâkimiyet kurmak istemişlerdir. Osmanlı Devleti, Yemen’de varlığını hissettirmek için yaptığı faaliyetler neticesinde İngiltere ile karşı karşıya gelmiştir. Osmanlı Devleti, Yemen’de İngiltere’nin varlığını tehdit eder hâle gelmiştir. 1871 yılından sonra hem Osmanlı Devleti hem de İngiltere arasında diplomatik faaliyetler başlamıştır. Yemen’de Osmanlı Devleti ile İngiltere arasında sınır anlaşmazlığı ortaya çıkmış, bu uzun süren çalışmalarla neticelendirilmiştir.
Bu çalışma, Türkiye’deki Osmanlı Arşivi ve İngiltere’deki The National Archives’da bulunan belgeler ışığında oluşturulmuştur. Bugüne kadar Yemen hakkında hem Osmanlı Arşivi hem de İngiliz Arşivleri dikkate alınarak yürütülen bir çalışma mevcut değildir. Bu tez, öncelikli olarak bu mesele hakkında bilimsel katkı sağlamayı amaçlamaktadır.